Japonią zainteresowałem się po raz pierwszy za sprawą barwnych i oryginalnych animacji autorstwa tamtejszych artystów. Jeśli chodzi o świat kina Krainy Kwitnącej Wiśni, to jest jedno nazwisko, obok którego nie można przejść obojętnie. Jeśli nie wiecie o kim mowa, już teraz możecie bardzo dobrze poznać tego filmowca, za sprawą wydanej właśnie książki, zatytułowanej Miyazaki. Świat w animacji.

Nawet jeśli rzadko macie do czynienia z animowanymi produkcjami, istnieje duża szansa, że o wasze uszy obiła się nazwa studio Ghibli. Jeśli tak, to za sprawą wydanej przez Wydawnictwo Uniwersytety Jagiellońskiego książki autorstwa Susan Napier, dowiecie się, że jego współzałożycielem był właśnie Hayao Miyazaki. Przede wszystkim jednak zrozumiecie jak koleje losu tego artysty, jego dzieciństwo i wychowanie oraz poglądy i filozofia życia przełożyły się na powstanie niezwykle barwnego animowanego uniwersum.

Miyazaki. Świat w animacji przybliża nam sylwetkę Hayao Miyazakiego, od jego narodzin, przez wychowanie, aż po karierę animatora i reżysera. Na kartach książki poznajemy wszystkie jego filmy, za wyjątkiem ostatniego (Chłopiec i czapla), który ukazał się kilka lat po premierze oryginalnego wydania. Autorka odnajduje korelacje między osobistymi doświadczeniami filmowca i jego animacjami, starając się nam zobrazować, że opowiadane przez niego historie nigdy nie są zupełnie przypadkowe.

Książka rozkłada na czynniki pierwsze kolejne dzieła Miyazakiego, wśród których znalazły się nie tylko kinowe filmy, ale także manga, czy serial anime. Osoby, które nie miały do czynienia z jego twórczością, dowiedzą się po jakie tytuły powinny sięgnąć, by ją poznać, a są to: Future Boy Conan, Lupin III: Zamek Cagliostro, Nausicaä z Doliny Wiatru, Laputa – podniebny zamek, Mój sąsiad Totoro, Podniebna poczta Kiki, Księżniczka Mononoke, Spirited Away: W krainie bogów, Ruchomy zamek Hauru, Ponyo i Zrywa się wiatr.

Susan Napier przedstawia w książce jaki wpływ na bogatą wyobraźnię Miyazakiego miały jego traumatyczne przeżycia z dzieciństwa związane chorobą matki (gruźlica) i II wojną światową. Z wojną wiąże się z kolei działalność jego rodziny, prowadzącej fabrykę, w której produkowano części do myśliwców Mitsubishi Zero. Kto by pomyślał, że związane z tym pewne uprzywilejowanie oraz powiązanie z największym konfliktem zbrojnym, tak mocno odcisną się na późniejszym reżyserze, że w wielu ze swoich utworów będzie on w jakiś sposób nawiązywał do swoich wspomnień.

Na kartach książki Miyazaki. Świat w animacji zarysowany zostaje obraz perfekcjonisty, pracoholika, nie będącego nigdy w pełni zadowolonym ze swojej twórczości, mimo sukcesu wielu jego produkcji. Książka nakreśla pewne punkty wspólne w twórczości Japończyka, dotyczące chociażby związku człowieka z naturą, industrializacji, czy wojen. Co jednak najbardziej niesamowite, dowiadujemy się jak tego rodzaju ważne i głębokie tematy idealnie splatają się z oryginalnymi, baśniowymi światami pełnymi magii, nowoczesnych technologii i nadprzyrodzonych mocy.

Analizy filmów Miyazakiego nie są ich suchymi recenzjami. Autorka wyjaśnia nam jak poszczególne wybory artysty, czy to związane z nie używaniem żadnego CGI, czy konkretnymi kadrami, detalami, doborem barw i muzyki. Gdy poznajemy bliżej osobowość filmowca, przekonujemy się, że nic nie jest przypadkiem w jego filmach. Tym bardziej zaskakująca jest jego niska samoocena, ale to tylko jedna z wielu sprzeczności w jego charakterze.

Ogromną przyjemnością była dla mnie możliwość przeniknięcia do świadomości Miyazakiego, z którego twórczością miałem do czynienia przez wiele lat. Choć wydaje się, że Miyazaki. Świat w animacji jest pozycją skierowaną przede wszystkim do fanów Japończyka, nie oznacza to, że inni powinni zrezygnować z jej lektury. Jeśli sięgniecie po ten tytuł, otworzy się przed wami niezwykły świat, który wbrew pozorom ma w sobie więcej z naszej rzeczywistości, niż mogłoby nam się wydawać. To szczegółowa analiza, którą czyta się jednak niezwykle łatwo i lekko. To nie jest nudny wykład o sylwetce najpopularniejszego japońskiego animatora, lecz niesamowita podróż do jego wyobraźni, która uzależnia. Sięgnijcie po książkę, a się przekonacie.

Ocena: 7,5/10

Za możliwość przeczytania i zrecenzowania książki chciałbym podziękować Wydawnictwu Uniwersytetu Jagiellońskiego.

We własny egzemplarz książki możecie zaopatrzyć się pod poniższym linkiem: https://wuj.pl/ksiazka/miyazaki#oprawa-miekka-ze-skrzydelkami