Gdy pierwszy raz miałem do czynienia z mangą, nie wiedziałem jak to się czyta, jak wygląda wydawanie tych historii, ani jak rozległy jest jej świat i jak silna jest jej pozycja w popkulturze. Wraz z sięganiem po kolejne tytuły i nadrabiania zaległości w wiedzy dzięki Internetowi, zobaczyłem jak niesamowitym zjawiskiem, nie tylko w kontekście komiksów, jest manga. Dzisiejsi czytelnicy mają to szczęście, że zanim zaczną swoją przygodę z japońskimi utworami, mogą dowiedzieć się wielu niezbędnych i ciekawych faktów na ich temat za sprawą bogatej literatury. Spośród dostępnych propozycji, waszej uwadze chciałbym polecić Manga. Przewodnik Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Opracowanie duetu Shige (CJ) Suzuki-Ronald Stewart zabiera nas w podróż do świata mangi. Podróż wnikliwą, lecz skupiającą się na fundamentach, pewnej bazie, która stanowi o jej fenomenie. Od nazewnictwa i definicji, przez rozwój na przestrzeni lat i jego powiązanie ze zmieniającą się Japonią, aż po wyszczególnienie konkretnych tytułów, które wywarły istotny wpływ na późniejszych twórcach. Czeka was tutaj solidna dawka wiedzy, która zostanie z wami na długo po lekturze.

Jeśli wcześniej nie mieliście do czynienia z mangą lub zawsze zastanawialiście się nad pochodzeniem jej charakterystycznych cech, czy poruszanych przez to medium tematów, to książka ta może wielu z was wyjaśnić wątpliwości związane z mangą. Przez lata urosły wokół niej pewne stereotypy, często negatywne, a te często wynikają po prostu z niewiedzy. No, a niezbędne informacje w tym temacie da nam właśnie lektura Manga. Przewodnik.

Których twórców może uznać za „ojców” mangi? Jak szeroko to pojęcie jest rozumiane w Japonii i jak jego znaczenie ulegało pewnej modyfikacji ulegało zmianie na przestrzeni XX wieku? Czy manga to zero jedynkowe odbicie japońskiej kultury, tradycji, czy historii? To tylko niektóre z pytań, na które autorzy udzielają odpowiedzi w opracowaniu. Wiele z nich nie musi być w pełni wyczerpującymi, gdyż nie starczyłoby miejsca na rozwijanie każdego tematu w książce, której celem jest przedstawienie pewnej bazowej wiedzy. W tych przypadkach jesteśmy jednak odsyłani do bogatej literatury, którą posiłkują się Suzuki i Stewart.

Książka uzmysławia nam jak złożona jest historia mangi i jak ciekawa jest w kontekście światowego komiksu. Nie jest to jednak lektura prosta, nawet dla miłośników szeroko pojętego japońskiego komiksu. Autorzy z wielką starannością i precyzją opowiadają o kolejnych aspektach historii i rozwoju mangi, jej wpływie społecznym i kulturowym oraz podejściu do analizy mangi. Wykorzystują do tego naukowego języka, który nie będzie przystępny dla najmłodszych czytelników i fanów komiksu. Przytaczają do tego wiele nazwisk, tytułów, dat i pojęć. Pod tym względem jest to z całą pewnością wymagająca pozycja.

Opracowanie to jest niezwykle wartościowe dla rozpowszechnienia wiedzy na temat mangi, zarówno wśród badaczy jak i czytelników komiksów. Zachęca nas do głębszej analizy poszczególnych aspektów mangi, nie tylko takich jak historia, czy związek z popkulturą, ale także do sięgnięcie po pracy wyszczególnionych autorów (m. in. Osamu Tezuka, Kitazawa Rakuten, czy Hagio Moto) i tytuły, zbadanie różnorodności stylów w mandze, czy poruszanych w nich tematów (od wojny, przez różne orientacje seksualne, aż po odmienne role kobiet i mężczyzn).

Mangę czytam od dobrych dwudziestu lat. Wiele osób mogłoby zatem uznać mnie na tej podstawie za swego rodzaju eksperta w temacie. A jednak, Manga. Przewodnik wiele mnie nauczyła, wiele mi przypomniała i uzmysłowiła na temat tego specyficznego medium, które zyskuje coraz większą popularność na całym świecie, także w Polsce. Choć przez dobór języka i metodologii, przez niektóre fragmenty książki nie jest przejść łatwo, to jej lektura sprawiła mi niezwykłą przyjemność. Fakt, że teraz mogę wielokrotnie wracać do jej wybranych fragmentów, zasiadając do kolejnych japońskich tytułów, to niewątpliwie wielka zaleta tej pozycji, po którą warto sięgnąć zarówno na początku jak i w trakcie swojej przygody z mangą.

Ocena: 7/10

Za możliwość przeczytania i zrecenzowania książki chciałbym podziękować Wydawnictwu Uniwersytetu Jagiellońskiego.

We własny egzemplarz książki możecie zaopatrzyć się pod poniższym linkiem: https://wuj.pl/ksiazka/manga